Tôi và AI.
TỪ
TRANG GIÁO ÁN ĐẾN TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
HÀNH
TRÌNH HỌC HỎI KHÔNG NGỪNG
Góc
nhìn của một giáo viên đã nghỉ hưu nhưng vẫn tiếp tục học hỏi
Sau hơn 40 năm đứng lớp, tôi từng chứng
kiến nhiều thay đổi trong phương pháp dạy và học. Từ những trang giáo án viết
tay, những quyển sách tham khảo, chiếc máy tính bỏ túi cho đến thời đại
Internet và giờ đây là trí tuệ nhân tạo (AI). Mỗi giai đoạn đều có những điều mới
mẻ. Nhưng có lẽ, sự xuất hiện của ChatGPT đã mang đến cho tôi một trải nghiệm đặc
biệt thú vị.
Tôi đến với ChatGPT bằng sự tò mò.
Ban đầu chỉ là những câu hỏi, những bài toán, những vấn đề ngữ pháp tiếng Anh cần
trao đổi. Dần dần, tôi nhận ra công nghệ này có thể hỗ trợ người giáo viên rất
nhiều trong việc chuẩn bị tài liệu giảng dạy.
Trước đây, để biên soạn một chuyên đề
ngữ pháp, tôi có thể mất nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần để tìm tài liệu, chọn
ví dụ, thiết kế bài tập và trình bày thành một bài học hoàn chỉnh. Giờ đây, với
sự hỗ trợ của AI, công việc ấy được thực hiện nhanh hơn rất nhiều. Tôi có thêm
thời gian để kiểm tra nội dung, điều chỉnh độ khó và lựa chọn cách truyền đạt
phù hợp với học sinh.
Điều thú vị hơn nữa là tôi bắt đầu
tìm hiểu cách tạo những bài học HTML tương tác. Học sinh có thể làm bài trực tiếp,
kiểm tra đáp án, đọc phần giải thích và tự đánh giá kết quả. Bên cạnh đó, tôi vẫn
duy trì những worksheet để các em làm bài và giáo viên trực tiếp sửa chữa. Từ
những bài học riêng lẻ, tôi từng bước xây dựng một thư viện ngữ pháp tiếng Anh
trực tuyến, nơi lưu giữ tài liệu cho học sinh hiện tại và cả những người muốn tự
học sau này.
Đối với tôi, đó là một niềm vui rất
giản dị: học thêm một điều mới và biến điều mình học được thành một sản phẩm có
ích.
Tôi vẫn luôn ủng hộ việc học sinh học
tập qua sách giáo khoa, đọc kỹ nội dung bài học và tự tay làm bài vào vở. Theo
tôi, đó không chỉ là cách tiếp thu kiến thức mà còn là quá trình rèn luyện khả
năng đọc hiểu, tư duy, trình bày và kỹ năng viết chữ.
Khi học sinh tự đọc một đề bài, suy
nghĩ cách giải rồi viết ra từng bước, các em đang thực sự tham gia vào quá
trình học tập. Những thao tác tưởng chừng đơn giản ấy lại góp phần hình thành
tính cẩn thận, sự kiên nhẫn và khả năng tư duy độc lập.
Tuy nhiên, tôi không vì thế mà phủ
nhận những lợi ích của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, trong giáo dục.
Bản thân tôi đang sử dụng ChatGPT như một trợ lý trong công việc giảng dạy: hỗ
trợ tìm kiếm và hệ thống hóa kiến thức, biên soạn bài học, thiết kế bài tập,
xây dựng tài liệu tương tác và tổ chức thư viện học liệu trực tuyến.
Điều quan trọng là tôi vẫn trực tiếp
lựa chọn nội dung, kiểm tra tính chính xác, điều chỉnh phương pháp và quyết định
cách sử dụng tài liệu sao cho phù hợp với học sinh. Tôi sử dụng AI để hỗ trợ
công việc của người giáo viên, chứ không giao phó vai trò của người giáo viên
cho AI.
Càng sử dụng ChatGPT, tôi càng nhận
thấy một điều quan trọng: AI rất thông minh, nhưng không phải lúc nào cũng
đúng. Có những bài toán cần xem xét lại cách giải, những câu tiếng Anh phải kiểm
tra ngữ cảnh, những kiến thức cần đối chiếu với sách giáo khoa hoặc tài liệu
đáng tin cậy.
Vì vậy, tôi không xem ChatGPT là một
người thầy thay thế giáo viên, càng không phải một công cụ để học sinh sao chép
đáp án. Tôi xem AI như một trợ lý, một công cụ hỗ trợ và đôi khi là một đối tượng
để cùng trao đổi, đặt câu hỏi, phản biện.
Trong giảng dạy, tôi luôn quan niệm
rằng học sinh phải biết đọc hiểu đề, phân tích vấn đề, tự suy nghĩ và tự làm
bài. Máy tính có thể cho kết quả rất nhanh, nhưng nếu không hiểu tại sao có kết
quả ấy thì việc học vẫn chưa đạt được mục đích. Biết sử dụng công nghệ là một kỹ
năng. Biết suy nghĩ độc lập khi sử dụng công nghệ còn quan trọng hơn.
Với tôi, phương pháp truyền thống và
công nghệ hiện đại không nhất thiết phải đối lập nhau. Nếu biết kết hợp hợp lý,
chúng có thể bổ sung cho nhau, giúp việc dạy và học trở nên hiệu quả hơn. Một
bài học được thiết kế đẹp mắt chưa chắc đã là một bài học hiệu quả. Một phần mềm
hiện đại cũng không thể thay thế sự quan sát, kinh nghiệm và trách nhiệm của
người đứng lớp.
Ở tuổi nghỉ hưu, tôi vẫn tiếp tục dạy
học, soạn tài liệu, tìm hiểu những ứng dụng mới và đôi khi dành khá nhiều thời
gian chỉ để khám phá một chức năng nhỏ của công nghệ. Có người sẽ hỏi: Nghỉ hưu
rồi, sao còn học những thứ ấy làm gì? Với tôi, câu trả lời rất đơn giản: Vì tôi
còn thích học, còn thích dạy và còn muốn chia sẻ những gì mình biết.
Công nghệ thay đổi từng ngày. Người
giáo viên không nhất thiết phải chạy theo mọi xu hướng, nhưng cũng không nên tự
giới hạn khả năng học hỏi của mình. Tôi tin rằng AI không làm giảm giá trị của
người thầy. Ngược lại, nếu được sử dụng đúng cách, nó có thể giúp giáo viên
sáng tạo hơn, tiết kiệm thời gian hơn và mở rộng cơ hội học tập cho nhiều người
hơn.
Điều quan trọng không phải là chúng
ta có trong tay công nghệ hiện đại đến đâu, mà là chúng ta sử dụng nó để làm
gì. AI có thể giúp chúng ta tìm kiếm câu trả lời, nhưng chính con người phải biết
đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin và quyết định điều gì có giá trị.
Không phải cái mới xuất hiện thì cái
cũ trở nên lỗi thời. Điều quan trọng là biết giữ lại những giá trị tốt đẹp và
tiếp nhận những tiến bộ có ích.
Và với tôi, hành trình học hỏi vẫn
tiếp tục, dù đã rời bục giảng chính thức từ lâu.
Learning something new is the best
way to relax.
Ms.
Ny – Nội dung từ trải nghiệm thực tế, biên tập với sự hỗ trợ của ChatGPT
Thứ hai, 16 . 11 . 2026

Nhận xét
Đăng nhận xét