Bài đăng

Ngữ âm trong việc học tiếng Anh.

Hình ảnh
  Ngữ âm không phải là phần phụ của ngôn ngữ. Ngữ âm là điều kiện để ngôn ngữ được nghe, được hiểu và được sử dụng đúng. Một người học phát âm sai sẽ nghe sai. Nghe sai dẫn đến nói sai. Và khi nói sai, giao tiếp không còn trọn vẹn — dù người học có nắm vững ngữ pháp đến đâu. Việc xem nhẹ ngữ âm trong giảng dạy không phải vì ngữ âm kém quan trọng, mà thường vì ngữ âm là phần khó dạy, khó sửa, và đòi hỏi người dạy phải có nền tảng vững vàng. Tuy nhiên, né tránh phần khó không làm người học tiến bộ; nó chỉ khiến người học quen với việc “đọc chữ” thay vì “nghe ngôn ngữ”. Tài liệu này không được xây dựng để học sinh ghi nhớ ký hiệu phiên âm, mà để giúp người học nhận diện mối quan hệ không một–một giữa chữ viết và âm thanh,từ đó hình thành khả năng nghe đúng, nói rõ và tự sửa lỗi phát âm. Phát âm đúng ở đây không đồng nghĩa với việc nói như người bản xứ, mà hướng đến tính rõ nghĩa (intelligibility) — để người nói được hiểu, và người nghe không phải đoán. Ngữ âm, vì thế, khôn...

From “Happyness” to Pragmatics.

Hình ảnh
  From “Happyness” to Pragmatics. The film The Pursuit of Happyness (2006), starring Will Smith as Chris Gardner, is more than an inspirational story of perseverance. Beneath its narrative lies a subtle linguistic insight that leads directly to pragmatics—the highest level of meaning-making in linguistics. The unconventional spelling “Happyness” initially appears to be a simple orthographic error. Within the film’s context, however, it functions as a meaningful sign. In a memorable scene, Chris Gardner tells his son that there is “no Y in happiness.” The letter “Y,” homophonous with “why,” symbolizes the human search for purpose. Its absence suggests that happiness is not passively received but actively pursued. This explains why the film is titled The Pursuit of Happyness rather than Happiness. Happiness is presented not as a fixed state but as an ongoing process shaped by action, struggle, and dignity. Meaning is therefore not contained in definition but emerges through conte...

Từ “Happyness” đến Ngữ dụng học.

Hình ảnh
  Từ “Happyness” đến Ngữ dụng học: Khi ý nghĩa nằm ngoài câu chữ Bộ phim The Pursuit of Happyness (2006), do Will Smith thủ vai chính trong vai Chris Gardner, không chỉ là một câu chuyện truyền cảm hứng về nghị lực vượt khó. Ẩn sau mạch truyện đời thường ấy là một chiều sâu ngôn ngữ tinh tế, dẫn người xem đi thẳng tới cốt lõi của ngữ dụng học (pragmatics) – cấp độ cao nhất của việc kiến tạo ý nghĩa trong ngôn ngữ học. Thoạt nhìn, cách viết “Happyness” có vẻ chỉ là một lỗi chính tả. Tuy nhiên, trong bối cảnh của bộ phim, sự lệch chuẩn này lại mang ý nghĩa biểu trưng. Trong một phân cảnh đáng nhớ, Chris Gardner nói với con trai rằng: “There is no Y in happiness.” Chữ “Y”, đồng âm với “why”, tượng trưng cho câu hỏi về mục đích và ý nghĩa tồn tại. Việc thiếu vắng chữ “Y” hàm ý rằng hạnh phúc không phải là điều tự nhiên xuất hiện, mà là thứ con người phải chủ động tìm kiếm thông qua hành động và trải nghiệm sống. Chính vì vậy, bộ phim mang tên The Pursuit of Happyness – sự theo đuổi...

Khi ngôn ngữ không chỉ là ngữ pháp.

Hình ảnh
  Đây không phải là một bài nghiên cứu ngôn ngữ, cũng không nhằm chứng minh đúng – sai về mặt ngữ pháp. Đây chỉ là một reflection – một góc nhìn cá nhân của tôi, xuất phát từ trải nghiệm dạy học, quan sát đời sống và cách con người thật sự sử dụng ngôn ngữ. 1. Khi ngữ pháp không còn là trung tâm của giao tiếp Trong nhiều năm dạy tiếng Anh, tôi nhận ra một điều tưởng như nghịch lý: người bản xứ – những người sống cùng ngôn ngữ – không phải lúc nào cũng tuân thủ ngữ pháp một cách tuyệt đối. Trong âm nhạc, phim ảnh, và lời nói đời thường, những cấu trúc bị xem là “sai” trong sách vở vẫn xuất hiện một cách tự nhiên và được chấp nhận. Những cách nói như “she don’t know” Một dẫn chứng cụ thể là ca khúc She Don’t Know của nghệ sĩ country Jade Eagleson – phát hành năm 2021 và được biết đến rộng rãi trong thể loại âm nhạc đương đại. Trong tiêu đề và phần lời của bài hát, cấu trúc “don’t” được sử dụng với she (ngôi thứ ba số ít), vốn không tuân theo quy tắc ngữ pháp chuẩn trong tiếng A...

Hiểu để học nhẹ hơn.

Hình ảnh
  LỜI MỞ ĐẦU Tôi viết những trang tài liệu này không phải để nói rằng mình giỏi, mà chỉ mong những em nhỏ – nhất là những em chưa có điều kiện học thêm – vẫn có thể hiểu bài, yêu việc học, và tin rằng mình có thể tiến bộ.  Tôi đã có may mắn được đồng hành cùng các em học trò trong lớp học cộng đồng miễn phí suốt nhiều năm qua. Mỗi bài học, mỗi ví dụ trong tài liệu này là những điều tôi từng giảng cho các em bằng cả tấm lòng của người thầy. Tôi muốn lưu lại, để sau này ai đó đọc – dù là học trò cũ, học trò mới, hay những người dạy tiếp – cũng cảm nhận được tình thương tôi gửi vào từng dòng chữ. Tôi tin rằng tri thức chỉ thật sự có ý nghĩa khi được chia sẻ, và người thầy chỉ thật sự hạnh phúc khi thấy học trò mình hiểu được, làm được, và trở thành người tốt. Nếu một em học trò nào đó, nhờ những trang này mà hiểu thêm một bài toán, một câu tiếng Anh, hay đơn giản là có thêm niềm tin rằng “mình cũng có thể học được”, thì với tôi – đó đã là phần thưởng lớn nhất rồi.  ...

Một chặng đường, vẫn tiếp bước.

Hình ảnh
  TỔNG KẾT 2025 & KẾ HOẠCH 2026–2028 GHI LẠI MỘT HÀNH TRÌNH ĐÃ ĐI VÀ TIẾP TỤC ĐI PHẦN I. TỔNG KẾT NĂM 2025 Năm 2025 là một năm không ồn ào nhưng có chiều sâu, đánh dấu một quá trình 3 năm của lớp tiếng Anh cộng đồng, quá trình 1 năm của lớp thu phí hổ trợ được thành lập. Cột mốc khiến tôi mừng nhất trong năm là mô hình lớp học vì cộng đồng được thành phố chính thức công nhận, và được HTV9 lan tỏa như một sự ghi nhận lặng lẽ nhưng đầy trân trọng. Đây không phải niềm vui của riêng tôi, mà là niềm vui chung của thầy – trò và chính quyền địa phương, khi một việc làm bền bỉ, không phô trương được nhìn thấy, được gọi tên và được đặt đúng vị trí của nó. Niềm vui thật sự nằm ở kết quả thực chất: việc học tập của các em có chuyển biến rõ ràng, được phản ánh trực tiếp qua kết quả học tập ở trường. Đó là niềm vui nhìn thấy được, không phải sự tuyên dương mang tính hình thức. Năm 2025 là năm hình thành NT Kindness Fun như sự trả ơn của người từng giúp tôi, như tôi thay người ...

Người bạn xưa.

Hình ảnh
  Nhớ về một người đã đi qua Thỉnh thoảng, tôi vẫn nhớ về người bạn năm xưa – người từng cùng tôi chia sẻ những đêm dạy trực tuyến, cùng mơ về những lớp học miễn phí cho trẻ em nghèo. Nếu còn anh ấy bên cạnh, có lẽ hai người đã làm được nhiều điều hơn, đi xa hơn, và giúp được nhiều học trò hơn. Nhưng rồi, tôi mỉm cười. Bởi tôi biết, vũ trụ đã sắp xếp tất cả. Có lẽ anh chỉ được gửi đến trong một đoạn ngắn của hành trình – để thắp sáng lại ngọn lửa trong tôi, rồi rời đi, khi ngọn lửa ấy đã đủ sáng. Giờ đây, tôi chỉ còn lại lòng biết ơn – vì có một người từng xuất hiện, đúng lúc tôi cần một lý do để tin rằng mình vẫn có thể bắt đầu lại. Vũ trụ đã chỉ lối, và tôi đã đi đúng đường – đường của yêu thương, của sẻ chia, của một trái tim từng vỡ vụn nhưng nay đã lành lại bằng ánh sáng. Thế mà đã 11 năm rồi đó.  Và giờ đây, tôi tự nhủ: “Xem như bây giờ tôi làm hai phần việc — một phần cho chính mình, và một phần cho người bạn năm xưa, người đã từng mơ cùng tôi.”